NOTISIA

📰 AUTORIDADE MUNISÍPIU LIQUIÇÁ HALA’O AVALIASAUN KONDISAUN MÍNIMU (AKM) FAZE DARUAK HAMUTUK HO EKIPA AVALIADOR HUSI MAE.


Liquiçá, 6–7 Agostu 2026 – Autoridade Munisípiu Liquiçá kontinua haforsa kompromisu atu hadi’a governasaun lokál, aumenta kapasidade institusionál no asegura prestasaun servisu públiku ne’ebé efetivu, efisiente no transparente, liuhusi partisipasaun iha Avaliasaun Kondisaun Mínimu (AKM) Faze Daruak, hamutuk ho Ekipa Avaliador husi Ministériu Administrasaun Estatal (MAE).

Atividade avaliasaun ne’e hala’o durante loron rua, hahu husi 6 to’o 7 Agostu 2026, iha Sala Enkontru Autoridade Munisípiu Liquiçá. Prosesu ne’e envolve lideransa Autoridade Munisípiu, Sekretariadu, Diretores Servisu Munisipál, Xefes Departamentu, Administradores Postu Administrativu, xefes unidade no funsionáriu sira ne’ebé iha responsabilidade direta kona-ba indikadór avaliasaun.

Abertura prosesu avaliasaun lidera husi Sua Excelénsia Prezidente Autoridade Munisípiu Liquiçá, Sr. Paulino Ribeiro, MPA, ne’ebé hato’o boas-vindas no agradese ba Ekipa Avaliador MAE tanba disponibilidade atu hala’o prosesu verifikasaun no avaliasaun iha Munisípiu Liquiçá.

Iha intervensaun abertura, PAM Liquiçá subliña katak Avaliasaun Kondisaun Mínimu la’ós de’it mekanismu atu determina pontuasaun ka klasifikasaun, maibé mos nu’udar oportunidade importante atu halo reflexaun kona-ba dezempeñu institusionál, identifika pontu forte no limitasaun, no determina área sira ne’ebé presiza hetan melhoria.

“Avaliasaun ida-ne’e la’ós de’it atu determina pontuasaun. Ida-ne’e nu’udar oportunidade atu tetu rezultadu ne’ebé ami konsege ona, identifika limitasaun no determina área prioritária sira ne’ebé presiza hadi’a. Tanba ne’e, ami prontu atu aprezenta informasaun no meius verifikasaun hotu-hotu ho responsabilidade no transparénsia,” hatete Sua Excelénsia Paulino Ribeiro, MPA.

Iha oportunidade ne’ebé hanesan, PAM mos haktuir kona-ba rezultadu Avaliasaun Kondisaun Mínimu Faze Dahuluk, ne’ebé hatudu progresu pozitivu ba Autoridade Munisípiu Liquiçá. Tuir rezultadu avaliasaun faze dahuluk ne’ebé aprezenta ona, Munisípiu Liquiçá konsege hetan 78,5 pontu ho kategoria “Bom”.

Rezultadu ida-ne’e konsidera nu’udar rezultadu husi esforsu koletivu no kompromisu hamutuk entre lideransa Autoridade Munisípiu, estrutura servisu munisipál, Administradores Postu Administrativu no funsionáriu sira hotu.

Maski nune’e, PAM hateten katak rezultadu ne’ebé hetan ona la bele halo instituisaun para iha pontu ida-ne’e. Pelo kontráriu, rezultadu ne’e tenke sai motivasaun atu kontinua hadi’a dezempeñu, haforsa kapasidade institusionál no aumenta qualidade servisu públiku.

Ba AKM Faze Daruak, PAM esplika katak prosesu avaliasaun sei hala’o ho métodu tékniku no kle’an liután, liu liu iha verifikasaun dokumentus, evidénsia no implementasaun servisu tuir indikadór no kritériu avaliasaun.

Antes prosesu avaliasaun hala’o, formuláriu no dokumentu avaliasaun ne’ebé simu husi MAE entrega ona ba estrutura relevante iha Autoridade Munisípiu. Dokumentu sira ne’e halo fotokópia, fahe ba unidade servisu sira no prepara resposta tuir responsabilidade, indikadór no kritériu ne’ebé ezije.

Kada estrutura responsavel sei prepara dokumentasaun no evidénsia ne’ebé relevante antes entrega ba Ekipa Avaliador MAE atu halo verifikasaun. Prosesu ida-ne’e importante atu asegura katak informasaun no resposta ne’ebé aprezenta iha avaliasaun iha suporte ho evidénsia no dokumentasaun ofisiál.

PAM subliña katak preparasaun ne’ebé di’ak, koordenasaun entre estrutura sira no servisu hamutuk sei sai fator importante atu Autoridade Munisípiu bele hatudu nia dezempeñu no kapasidade institusionál ho maneira ne’ebé klaru no transparente.

Iha implementasaun AKM Faze Daruak, Ekipa Avaliador MAE sei halo verifikasaun no diskusaun direta ho responsavel sira iha área relevante. Prosesu ida-ne’e atu komprende di’ak liután kondisaun institusionál iha Munisípiu Liquiçá, inklui progresu ne’ebé alkansa ona, dezafiu ne’ebé hasoru no limitasaun sira ne’ebé presiza hetan atensaun.

Avaliasaun fó atensaun ba aspetu oioin ne’ebé relevante ba dezempeñu Autoridade Munisípiu, inklui:

🔹 Organizasaun no estrutura institusionál

🔹 Administrasaun no planeamentu

🔹 Jestaun rekursu umanu

🔹 Jestaun finanseira

🔹 Monitorizasaun no avaliasaun

🔹 Koordenasaun institusionál

🔹 Prestasaun servisu públiku

🔹 Implementasaun programa no atividade tuir responsabilidade estrutura ida-idak

Kada estrutura iha responsabilidade atu aprezenta informasaun, dokumentasaun no evidénsia kona-ba rezultadu servisu. Aprezentasaun ne’e la’ós de’it kona-ba dokumentu administrativu, maibé mos kona-ba realidade implementasaun programa no prestasaun servisu iha área ida-idak.

Autoridade Munisípiu Liquiçá reafirma nia prontidaun atu koopera ho Ekipa Avaliador MAE durante prosesu verifikasaun. Pergunta, observasaun no rekomendasaun konstrutiva husi ekipa avaliador sei konsidera nu’udar parte importante husi esforsu atu hadi’a sistema servisu.

Ikus liu PAM hateten katak objetivu prinsipál husi prosesu ne’e mak atu hamutuk buka dalan atu hadi’a administrasaun públika, planeamentu, jestaun rekursu umanu, jestaun finanseira, koordenasaun institusionál no prestasaun servisu ba komunidade.

“Ami hein katak Ekipa Avaliador MAE bele haree realidade iha Liquiçá ho loloos, inklui progresu, limitasaun no dezafiu sira ne’ebé ami enfrenta. Ami mos hein katak rezultadu no rekomendasaun husi avaliasaun ida-ne’e bele sai dalan ba solusaun konkretu atu hadi’a administrasaun, planeamentu, rekursu umanu, jestaun finanseira, koordenasaun institusionál no prestasaun servisu públiku,”

Ho esperiénsia no rezultadu husi Faze Dahuluk, ne’ebé konsege hetan 78,5 pontu ho kategoria “Bom”, Autoridade Munisípiu Liquiçá sei kontinua halo esforsu atu aumenta dezempeñu no kapasidade institusionál liu husi servisu hamutuk, koordenasaun, responsabilidade no kompromisu husi estrutura hotu-hotu.

Rezultadu final no rekomendasaun ne’ebé sei hamosu husi AKM Faze Daruak sei sai referénsia importante atu determina prioridade melhoria, haforsa sistema administrasaun no orienta esforsu Autoridade Munisípiu Liquiçá iha períodu tuir mai.

Liuhusi prosesu ida-ne’e, Autoridade Munisípiu Liquiçá reafirma nia kompromisu atu kontinua harii governasaun lokál ne’ebé profisionál, efisiente, efetivu, transparente no orientadu ba servisu, hodi garante katak prestasaun servisu públiku bele responde ho di’ak ba nesesidade komunidade no kontribui ba dezenvolvimentu sustentável iha Munisípiu Liquiçá.

📸 Media Portal Munisípiu Liquiçá

© 2026 Administração Município de Liquiçá