𝐋𝐈𝐐𝐔𝐈ÇÁ, 𝟏𝟗 𝐍𝐨𝐯𝐞𝐦𝐛𝐫𝐮 𝟐𝟎𝟐𝟔 – Primeiru-Ministru Repúblika Demokrátika Timor-Leste, Sua Exelénsia Kay Rala Xanana Gusmão, hamutuk ho Prezidente Autoridade Munisipál Liquiçá, Sua Exelénsia Paulino Ribeiro, MPA, no Ministru Obras Públikas, Sua Exelénsia Samuel Marçal, partisipa diretamente iha serimónia lansamentu fatuk dahuluk ba Projetu Reabilitasaun Estrada Urbana iha Munisípiu Liquiçá.
Serimónia ne’e marka etapa importante ida iha esforsu Governu atu hametin infraestrutura públika, hadi’a konektividade, fasilita movimentu ema no sasán, no apoia dezenvolvimentu ekonómiku no sosiál iha Munisípiu Liquiçá.
Molok serimónia lansamentu fatuk dahuluk, hala’o uluk serimónia kulturál tuir lisan no kustume tradisionál hosi bei-ala sira Liquiçá nian, hodi husu bensaun no matak-malirin ba prosesu implementasaun projetu ne’e, ho esperansa katak obra bele hala’o ho di’ak, seguru no lori benefísiu duradouru ba komunidade.


𝐏𝐑𝐈𝐌𝐄𝐈𝐑𝐔-𝐌𝐈𝐍𝐈𝐒𝐓𝐑𝐔 𝐀𝐏𝐄𝐋𝐀 𝐁𝐀 𝐉𝐎𝐕𝐄𝐍 𝐋𝐈𝐐𝐔𝐈ÇÁ-𝐎𝐀𝐍 𝐒𝐈𝐑𝐀 𝐀𝐓𝐔 𝐊𝐎𝐍𝐓𝐑𝐈𝐁𝐔𝐈 𝐁𝐀 𝐃𝐄𝐙𝐄𝐍𝐕𝐎𝐋𝐕𝐈𝐌𝐄𝐍𝐓𝐔 𝐌𝐔𝐍𝐈𝐒Í𝐏𝐈𝐔
Iha ninia intervensaun, Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão enkoraja joven Liquiçá-oan sira atu aproveita oportunidade empregu ne’ebé projetu ne’e sei oferese, no la buka de’it oportunidade servisu iha munisípiu seluk, maibé fila fali ba sira-nia munisípiu rasik hodi kontribui ba dezenvolvimentu lokál.
Xefe Governu aviza katak, se joven lokál sira la hatudu interese atu partisipa iha servisu projetu ne’e, kompañia konstrutór sira bele buka traballadór hosi munisípiu seluk.
Nia husu mós ba joven sira atu hala’o servisu ho responsabilidade, disiplina no laran-metin, maski hasoru dezafiu no problema oioin. Problema sira-ne’e tenke rezolve hamutuk no ho pasiénsia, atu komunidade bele sente katak dezenvolvimentu ne’e sai rezultadu konkretu hosi independénsia no soberania nasaun.
Primeiru-Ministru konsidera katak infraestrutura estrada iha papél importante tebes atu fasilita asesu komunidade ba servisu sosiál esensiál, inklui edukasaun no saúde.
“Liuhosi estrada ne’e bele ajuda populasaun sira asesu ba postu saúde, fasilita labarik sira ba eskola. Maibé mós, bainhira halo ona estrada to’o área rurál ne’ebé dook demais, entaun tenke halo eskola ida, halo uma ba mestre sira hodi hela, harii klínika no tau mós profisionál saúde. Ida-ne’e duni mak ita temi infraestrutura bázika. Bázika ne’e katak aliserse ba dezenvolvimentu. Ne’e duni eskola no saúde importante tebes,” Primeiru-Ministru subliña iha ninia intervensaun.

𝗣𝗔𝗠: 𝗗𝗘𝗭𝗘𝗡𝗩𝗢𝗟𝗩𝗜𝗠𝗘𝗡𝗧𝗨 𝗧𝗘𝗡𝗞𝗘 𝗧𝗥𝗔𝗡𝗦𝗙𝗢𝗥𝗠𝗔 𝗦𝗔𝗜 𝗔𝗦𝗔𝗨𝗡 𝗞𝗢𝗡𝗞𝗥𝗘𝗧𝗨
Iha ninia intervensaun, Prezidente Autoridade Munisipál Liquiçá, Paulino Ribeiro, MPA, afirma katak dezenvolvimentu la’ós de’it promesa, maibé tenke transforma sai asaun konkretu ne’ebé povu bele sente no aproveita iha sira-nia moris loroloron.
Nia subliña katak estrada ne’ebé sei reabilita ne’e sei lori oportunidade foun ba komunidade, enkuantu infraestrutura ne’ebé harii ohin sei sai baze importante ba dezenvolvimentu no prosperidade jerasaun futuru.
“Hau fiar katak esperansa la bosok bainhira ita servisu ho unidade, responsabilidade no kompromisu atu transforma nesesidade povu sai realidade. Lansamentu projetu estrada ne’e lori esperansa foun ba povu Liquiçá,” afirma PAM.
Iha oportunidade ne’e, PAM apela ba kompañia konstrutór sira ne’ebé sei implementa projetu atu hala’o servisu ho responsabilidade, transparénsia, integridade no profisionalizmu, ho fó atensaun espesiál ba kualidade materiál, kumprimentu espesifikasaun téknika, seguransa traballadór no prazu implementasaun tuir kontratu.
Nia husu mós ba kompañia sira atu fó prioridade ba oportunidade empregu ba joven no traballadór lokál hosi Munisípiu Liquiçá, atu projetu ne’e la’ós de’it konstrui estrada, maibé mós kria oportunidade servisu, aumenta rendimentu família no movimenta ekonomia lokál.
PAM konsidera katak estrada nu’udar ligasaun importante entre komunidade, eskola, postu saúde, merkadu, instituisaun públika no oportunidade ekonómika. Ho infraestrutura estrada ne’ebé di’ak, agrikultór sira bele transporta produtu agríkola ba merkadu ho fasilidade, estudante sira bele hetan asesu di’ak ba eskola, no pasiente sira bele asesu lalais ba servisu saúde.

𝐏𝐑𝐎𝐉𝐄𝐓𝐔 𝐑𝐄𝐀𝐁𝐈𝐋𝐈𝐓𝐀𝐒𝐀𝐔𝐍 𝐄𝐒𝐓𝐑𝐀𝐃𝐀 𝐈𝐌𝐏𝐋𝐄𝐌𝐄𝐍𝐓𝐀 𝐇𝐎𝐒𝐈 𝐊𝐎𝐌𝐏𝐀𝐍𝐇𝐈𝐀 𝐊𝐎𝐍𝐒𝐓𝐑𝐔𝐓Ó𝐑 𝐍𝐀𝐒𝐈𝐎𝐍Á𝐋
Projetu Reabilitasaun Estrada Urbana iha Munisípiu Liquiçá sei implementa hosi kompañia konstrutór nasionál haat, ho valór kontratu hamutuk US$ 15.462.914,36 no durasaun implementasaun tinan ida ba kada kontratu, tuir informasaun sira ne’ebé aprezenta:
1. Haksolok Unipessoal, Lda. sei hala’o reabilitasaun estrada iha Vila Liquiçá, ho valór kontratu US$ 3.716.933,97 no durasaun implementasaun tinan ida.
2. Arquiris Unipessoal, Lda. sei hala’o reabilitasaun estrada urbana Liquiçá ho distánsia 3 km, ho valór kontratu US$ 3.666.729,58 no durasaun implementasaun tinan ida.
3. Tjmanipag Cupadtroy Unipessoal, Lda. sei hala’o reabilitasaun estrada urbana Liquiçá ho distánsia 4 km, ho valór kontratu US$ 4.411.512,31 no durasaun implementasaun tinan ida.
4. Goubara Unipessoal, Lda. sei hala’o reabilitasaun estrada urbana Liquiçá ho distánsia besik 3 km, ho valór kontratu US$ 3.667.738,50 no durasaun implementasaun tinan ida.
Implementasaun projetu sira-ne’e espera katak sei kontribui signifikativamente ba hadi’a kondisaun estrada urbana, fasilita movimentu ema no sasán, no aumenta asesu komunidade ba servisu esensiál sira.

𝐌𝐈𝐍𝐈𝐒𝐓𝐑𝐔 𝐎𝐁𝐑𝐀𝐒 𝐏Ú𝐁𝐋𝐈𝐊𝐀𝐒 𝐇𝐔𝐒𝐔 𝐊𝐎𝐌𝐔𝐍𝐈𝐃𝐀𝐃𝐄 𝐀𝐓𝐔 𝐀𝐏𝐎𝐈𝐀 𝐈𝐌𝐏𝐋𝐄𝐌𝐄𝐍𝐓𝐀𝐒𝐀𝐔𝐍 𝐎𝐁𝐑𝐀
Ministru Obras Públikas, Samuel Marçal, iha ninia intervensaun husu ba joven Liquiçá-oan sira ne’ebé iha interese atu servisu iha projetu ne’e, atu kontaktu diretamente kompañia konstrusaun no rejista sira-nia naran, envezde halo asaun ne’ebé bele estraga ekipamentu kompañia nian ka komete violénsia hasoru traballadór sira.
Ministru ne’e aviza katak insidente hanesan ne’e akontese beibeik ona iha munisípiu seluk, no husu ba komunidade atu evita hahalok sira ne’ebé bele atraza prosesu implementasaun obra.
“Mementu tau fatuk ba rai-kuak ne’e, Primeiru-Ministru bolu hotu-hotu, hahú hosi labarik ki’ik to’o ferik no katuas sira. Ne’e atu hatudu katak dezenvolvimentu ne’e ita hotu-nian, ita hotu mak envolve hodi harii nasaun ne’e. Tanba ne’e, ha’u husu obra ne’e la’ós nasionál nia de’it, maibé ita hotu-nian, ne’ebé ita hotu iha direitu atu superviziona. Joven sira bainhira haree buat ruma la di’ak, fó hatene atu ita hadi’a hodi obra ne’e iha kualidade,” Ministru Samuel Marçal subliña.
Aleinde ne’e, Ministru Obras Públikas alerta ba kompañia konstrutór sira ne’ebé manán kontratu atu la subkontrata projetu tomak ba entidade seluk, hodi sira-nia responsabilidade limita de’it ba simu persentajen osan.
Nia esplika katak projetu sira-ne’e la’ós atu fó benefísiu ba kompañia de’it, maibé mós sai oportunidade atu dezenvolve kapasidade, hadi’a jestaun no hametin kompañia nasionál sira atu bele partisipa ativu iha prosesu dezenvolvimentu nasaun.
Ministru Obras Públikas informa katak projetu ne’e sei hala’o durante tinan ida resin, no husu ba komunidade, liuliu autoridade lokál sira, atu hamutuk tau-matan ba implementasaun obra hodi asegura kualidade no konkluzaun tuir prazu.


𝐏𝐀𝐑𝐓𝐈𝐒𝐈𝐏𝐀𝐒𝐀𝐔𝐍 𝐀𝐔𝐓𝐎𝐑𝐈𝐃𝐀𝐃𝐄 𝐍𝐎 𝐊𝐎𝐌𝐔𝐍𝐈𝐃𝐀𝐃𝐄
Serimónia lansamentu fatuk dahuluk ne’e konta ho partisipasaun hosi Vise-Ministru Asuntus Parlamentares, Adérito Hugo da Costa; Sekretáriu Estadu Veteranus, César dos Santos da Silva; Sekretáriu Estadu Asuntus Toponímia no Organizasaun Urbana, Germano Santa Brites Dias; Sekretáriu Estadu Peskas, Domingos da Conceição dos Santos; Prezidente Komisaun E Parlamentu Nasionál, Marcos Xavier; autoridade Postu Administrativu haat iha Munisípiu Liquiçá; Komandu PNTL Munisipál Liquiçá; F-FDTL Komponente Naval; lider komunitáriu; reprezentante Igreja Katólika; reprezentante kompañia konstrutór; estudante no komunidade lokál.
Partisipasaun hosi autoridade governamentál, autoridade munisipál, instituisaun seguransa, setór privadu no komunidade ne’e hatudu kolaborasaun no kompromisu hamutuk atu apoia prosesu dezenvolvimentu no hadi’a infraestrutura iha Munisípiu Liquiçá.
Serimónia lansamentu fatuk dahuluk ne’e remata ho animasaun no dansa hamutuk ho komunidade lokál, nu’udar manifestasaun kontentamentu, unidade no apoiu ba prosesu dezenvolvimentu iha Munisípiu Liquiçá.
Komunidade lokál fó mós apoiu no apresiasaun ba inisiativa ne’e, ho esperansa katak Projetu Reabilitasaun Estrada Urbana bele implementa ho kualidade, transparénsia, responsabilidade no tuir prazu, hodi lori benefísiu direta ba komunidade no dezenvolvimentu ekonómiku lokál.
𝐌𝐞𝐝𝐢𝐚 𝐏𝐨𝐫𝐭𝐚𝐥 𝐌𝐮𝐧𝐢𝐬𝐢𝐩á𝐥 𝐋𝐢𝐪𝐮𝐢çá