𝐍𝐎𝐓Í𝐒𝐈𝐀

📍 𝕄𝕦𝕟𝕚𝕤í𝕡𝕚𝕦 𝕃𝕚𝕢𝕦𝕚çá

𝕃𝕠𝕣𝕠𝕟, 𝟙𝟡, 𝔽𝕦𝕝𝕒𝕟 𝕄𝕒𝕣𝕤𝕦, 𝕋𝕚𝕟𝕒𝕟 𝟚𝟘𝟚𝟞

𝐋𝐢𝐪𝐮𝐢çá – Membru sira husi Konsellu Koordenasaun Munisipál Liquiçá hala’o enkontru ordináriu ida ho fokus prinsipal ba aprovasaun ajenda estratéjiku rua ne’ebé konsidera importante tebes ba dezenvolvimentu iha nivel suku no komunidade, mak elaborasaun perfil suku no Planu Dezenvolvimentu Komunitáriu (PDK).

Enkontru ne’e prezide husi Presidente Autoridade Munisipál Liquiçá, Sua Exelénsia Paulino Ribeiro, M.PA, ne’ebé mos exerce knaar hanesan Presidente ba Konsellu Koordenasaun Munisipál. Atividade ne’e realiza tuir baze legal ne’ebé estabelese ona husi Governu, ho objetivu atu reforsa koordenasaun entre instituisaun sira no asegura planeamentu dezenvolvimentu ne’ebé efikaz no responde ba nesesidade komunidade.


Iha intervensaun ba enkontru ne’e, Sua Exelénsia Paulino Ribeiro hateten katak Membru konsellu sira halo ona aprovasaun kona ba asuntu rua ne’ebé sai prioridade estratéjiku ba dezenvolvimentu lokal iha tinan 2026.

Aprova ona asuntu importante rua, mak perfil suku no planu dezenvolvimentu komunitáriu (PDK), ne’ebé sei sai hanesan baze ba planeamentu no implementasaun programa sira iha nivel suku,” dehan PAM.

PAM esplika katak elaborasaun perfil suku presiza dadus ne’ebé klaru, kompletu no detalhadu kona-ba kondisaun báziku komunidade nian. Dadus hirak ne’e inklui númeru uma-kain sira ne’ebé asesu ba bee mos, kondisaun estrada husi suku ba suku no husi suku ba aldeia, inklui distánsia iha kilometru. Ho informasaun hirak ne’e, governu bele identifika progresu infrastrutura no determina área prioritária ne’ebé presiza intervensaun.

“Ho dadus ne’ebé detalhadu, ita bele hatene hira mak halo ona no hira mak seidauk halo, nune’e ita bele defini prioridade atu kontinua dezenvolvimentu,” hateten PAM.

Iha parte seluk, kona-ba Planu Dezenvolvimentu Komunitáriu (PDK), PAM subliña katak presiza iha dadus demografia suku ne’ebé kompletu no atualizadu. Dadus hirak ne’e inklui informasaun kona-ba númeru uma-kain sira ne’ebé hakiak animal no sira ne’ebé la hakiak animal, ne’ebé importante atu halo análize kona-ba kresimentu ekonomia lokal, liu-liu iha setor produtivu.


“Se dadus hirak ne’e laiha, ita sei susar atu hatene oinsa kresimentu ekonomia lokal lao, no oinsa ita bele fó apoiu ba komunidade atu aumenta produsaun no rendimentu,” klarifika PAM.

Iha oportunidade ne’e mos, Sua Exelénsia Paulino Ribeiro fó orientasaun ba diretóres sira, xefe suku no parseiru relevante hotu-hotu atu servisu ho responsabilidade no seriedade, hodi prepara-an ba mudansa importante iha tinan 2026, liu husi implementasaun politika desentralizasaun poder lokal.

Nia hateten katak ho implementasaun desentralizasaun ne’e, governu munisipál sei hetan responsabilidade boot liu iha jestaun rekursu no mobilizasaun fontes finansiamentu rasik atu sustenta dezenvolvimentu lokal.

“Ita tenke servisu makaas no iha vizaun, tanba ita rasik maka sei buka osan atu hatama ba kambra munisipál, hodi nune’e bele aumenta orsamentu husi governu sentral ka husi doador sira, atu depois bele implementa programa sira no aprezenta iha asembleia munisipál,” dehan PAM.

Partisipante sira iha enkontru mos fó apoiu tomak ba orientasaun ne’ebé fó ona no konkorda atu kontinua reforsa servisu iha área importante sira, hanesan:

• Hametin rekolha no atualizasaun dadus perfil suku

• Garante PDK bazeia ba evidénsia no nesesidade real komunidade

• Aumenta kapasidade lideransa lokal iha planeamentu no jestaun

• Prepara-an ho di’ak ba implementasaun desentralizasaun poder lokal.


Aleinde ne’e, enkontru ne’e mos sai hanesan espasu atu reforsa komunikasaun no koordenasaun entre diresaun munisipál sira, postu administrativu no lideransa suku, atu asegura katak programa dezenvolvimentu hotu-hotu bele implementa ho efisiénsia no transparénsia.

Ho aprovasaun ajenda estratéjiku ida ne’e, Konsellu Koordenasaun Munisipál Liquiçá hatudu nia komitmentu atu promove dezenvolvimentu inkluzivu no sustentável, ho baze ba dadus ne’ebé forte, planeamentu ne’ebé di’ak no koordenasaun ne’ebé efetivu entre nivel governasaun hotu-hotu, hodi hasa’e di’ak liu tan moris komunidade iha Munisípiu Liquiçá.

#media_portalliquiçá

https://www.facebook.com/share/p/175bHE4MA3

© 2026 Administração Município de Liquiçá